Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam: Tiếp tục nâng cao vị thế và thu hút nhân tài

Đó là một trong những nội dung quan trọng được đề cập đến trong Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ công tác năm 2026 của Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (Viện NLNTVN), diễn ra vào ngày 30/12/2025, tại Viện Khoa học và Kỹ thuật hạt nhân (Viện KH&KTHN), Hà Nội.

Tham dự Hội nghị có ông Lê Đình Tiến – nguyên Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (Bộ KH&CN); GS.TS. Đặng Vũ Minh, nguyên Chủ tịch Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam; Lãnh đạo Viện NLNTVN; Đại diện Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, Cục trưởng Nguyễn Hoàng Linh; Lãnh đạo các đơn vị trực thuộc, cùng đại diện cán bộ công chức, viên chức của Viện NLNTVN. Hội nghị cũng vinh dự được đón tiếp các giáo sư và chuyên gia đầu ngành: PGS.TS. Nguyễn Nhị Điền – nguyên Phó Viện trưởng Viện NLNTVN, Chủ tịch Hội Năng lượng nguyên tử; GS.TS. Đào Tiến Khoa – Viện KH&KTHN; TS. Võ Văn Thuận – nguyên Viện trưởng Viện KH&KTHN; PGS.TS. Lê Bá Thuận, nguyên Viện trưởng Viện Công nghệ xạ hiếm; Ông Gennady S. Bezdetko, Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam;  Ông Ishikawa Isamu – Phó Đại sứ Nhật Bản; cùng đại diện của các cơ quan, viện nghiên cứu và các trường đại học đang hoạt động trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử của Việt Nam.

Toàn cảnh Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2026 của Viện NLNTVN

Trong báo cáo tổng kết công tác năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2026 của Viện tại Hội nghị, PGS. TS. Phan Việt Cương – Phó Viện trưởng Viện NLNTVN, đã trình bày một số kết quả nổi bật năm 2025 của Viện, bao gồm kết quả hoạt động nghiên cứu, triển khai, ứng dụng năm 2025; Hợp tác quốc tế; Đào tạo phát triển nguồn nhân lực; Các dự án đầu tư; Công tác quản lý, tổ chức cán bộ và thi đua khen thưởng; Phương hướng và nhiệm vụ năm 2026; và Một số đề xuất, kiến nghị. Báo cáo Tổng kết cho thấy năm 2025, Viện NNNTVN tiếp tục khẳng định vị thế là tổ chức KH&CN hạt nhân hàng đầu quốc gia.

Sự kiện quan trọng

Trong năm 2025, Viện NLNTVN đã vinh dự được đón tiếp các Lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước tới thăm và làm việc, cụ thể:

– Ngày 4/9/2025, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tới thăm và làm việc với Viện NLNTVN. Tổng Bí thư đã ghi nhận, biểu dương những đóng góp của các thế hệ cán bộ của Viện trong gần 50 năm qua đối với sự nghiệp phát triển ngành NLNT Việt Nam, đồng thời đưa ra ý kiến chỉ đạo định hướng cho hoạt động của Viện trong giai đoạn tới.

– Ngày 30/5/2025, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng đã tới thăm và làm việc với Viện; nhấn mạnh điện hạt nhân (ĐHN) là chiến lược quốc gia, giữ vai trò then chốt trong đảm bảo an ninh năng lượng, phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao tiềm lực KH&CN quốc gia.

– Trong năm 2025, Viện Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt cũng đã vinh dự được đón tiếp và làm việc với các đồng chí lãnh đạo cấp cao, gồm: đồng chí Nguyễn Hòa Bình – UV Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ và đồng chí Mai Văn Chính – UV Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ vào ngày 02/3/2025; đồng chí Nguyễn Đức Hải – UV Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội vào ngày 03/4/2025; và đồng chí Bùi Thanh Sơn – Phó Thủ tướng Chính phủ vào ngày 25/7/2025.

Một số kết quả nổi bật

– Tổng số công trình công bố của toàn Viện NLNTVN năm 2025 là 371 công trình, trong đó: 99 công trình đăng trên tạp chí quốc tế ISI; 66 công trình trên tạp chí SCOPUS và các tạp chí quốc tế khác; 51 công trình trên tạp chí quốc gia; 52 công trình tham gia hội nghị quốc tế; 129 công trình tham gia hội nghị trong nước; 01 giải pháp hữu ích; tham gia thực hiện một số nội dung của 01 ấn phẩm quốc tế.

– Hội nghị KH&CN hạt nhân toàn quốc lần thứ 16 (VINANST-16) đã được tổ chức thành công vào tháng 10/2025, với trên 460 đại biểu tham dự (trong đó 87 đại biểu quốc tế) và tổng số 223 báo cáo khoa học (gồm 134 báo cáo trực tiếp và 89 poster), trong đó có 47 báo cáo của các đại biểu quốc tế.

– Lò phản ứng hạt nhân tại Đà Lạt được vận hành an toàn, khai thác hiệu quả với tổng thời gian vận hành là 2.490 giờ trong 32 đợt dài ngày ở công suất 500 kWt, đạt chỉ tiêu theo kế hoạch (chỉ tiêu 25 đợt, mỗi đợt 50-100 giờ).

– Máy gia tốc Cyclotron 13MeV tại Hà Nội được khai thác hiệu quả, sản xuất được 365 ca thuốc, cung cấp 236.310 mCi thuốc VINATOM-FDG đáp ứng nhu cầu sử dụng thuốc cho nhiều bệnh viện lớn.

– Trung tâm Nghiên cứu và Điều chế đồng vị phóng xạ của Viện Nghiên cứu hạt được FNCA trao giải “Nhóm nghiên cứu xuất sắc nhất” năm 2025.

– Hoàn thành tiếp nhận và thực hiện lắp đặt vận hành 41 thiết bị quan trắc phóng xạ online của dự án EU-ASEANTOM.

Nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026

Năm 2026, Viện tập trung xây dựng năng lực và chuẩn bị hạ tầng để thực hiện thành công một số nhiệm vụ trọng tâm như sau:

1. Nhiệm vụ chiến lược – chính sách: Triển khai Kết luận của Bộ Chính trị về đẩy mạnh phát triển, ứng dụng NLNT; Xây dựng cơ chế chính sách đặc thù về lương, phụ cấp và các hỗ trợ khác đối với những người trực tiếp làm trong lĩnh vực NLNT; Cơ chế, chính sách đặc biệt thực hiện Dự án Trung tâm nghiên cứu khoa học công nghệ hạt nhân (CNST); Tư vấn KH&CN cho Chính phủ, Bộ KH&CN về chương trình phát triển ĐHN.
2. Nhiệm vụ KH&CN nghệ trọng điểm: Triển khai các nhiệm vụ R&D về công nghệ và an toàn điện hạt nhân; Nghiên cứu hỗ trợ chuẩn bị triển khai dự án ĐHN Ninh Thuận; Nghiên cứu phát triển công nghệ bức xạ, đồng vị phóng xạ phục vụ các ngành, lĩnh vực;…
3. Nhiệm vụ xây dựng năng lực và hạ tầng: Triển khai Dự án CNST; Dự án Nâng cấp và hoàn thiện mạng lưới QT&CBPXMTQG; Triển khai Chương trình nghiên cứu quốc gia về công nghệ và an toàn hạt nhân;…
4. Nhiệm vụ tổ chức – nhân lực: Thực hiện đề án Tổ chức lại mô hình Viện NLNTVN thành Viện NLNT Quốc gia; Tái cơ cấu lại các đơn vị trực thuộc theo định hướng mới.
5. Nhiệm vụ hợp tác quốc tế: Mở rộng hợp tác với IAEA, Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ…

TS. Trần Chí Thành, Viện trưởng Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam chia sẻ tại Hội nghị

Tại Hội nghị, Viện trưởng Trần Chí Thành đã chia sẻ một vài suy nghĩ về phát triển điện hạt nhân ở Việt Nam và định hướng của Viện. Viện trưởng đã nhấn mạnh đến vai trò then chốt của điện hạt nhân đối với mục tiêu an ninh năng lượng và cam kết giảm phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) của quốc gia. Với tầm nhìn dài hạn, Viện xác định mục tiêu làm chủ các công nghệ điện hạt nhân tiên tiến và các hệ thống bảo đảm an toàn hạt nhân hiện đại. 

Song song với việc chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ chương trình điện hạt nhân, Viện trưởng Trần Chí Thành cho biết Viện sẽ tập trung đẩy mạnh các ứng dụng năng lượng nguyên tử trong các lĩnh vực, từ sản xuất dược chất phóng xạ, kỹ thuật đồng vị trong công nghiệp dầu khí, đến ứng dụng bức xạ trong nông nghiệp và xử lý môi trường. Đặc biệt, dự án CNST được khẳng định là dấu mốc quan trọng, tạo nền tảng để Viện thực hiện sứ mệnh nghiên cứu chiến lược và đưa khoa học hạt nhân đóng góp thiết thực vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady S. Bezdetko phát biểu tại Hội nghị

Tại Hội nghị, ông Gennady S. Bezdetko, Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam phát biểu đánh giá cao những thành tựu mà Viện NLNTVN đã đạt được trong năm 2025, đặc biệt là vai trò trụ cột của Viện trong việc triển khai công nghệ hạt nhân tại Việt Nam. Đại sứ nhấn mạnh đến sự thành công trong hợp tác song phương, tiêu biểu là việc hoàn thiện nghiên cứu khả thi cho dự án CNST và cung cấp nhiên liệu cho lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt. Đại sứ khẳng định mối quan hệ hữu nghị truyền thống bền chặt giữa hai nước và cho biết phía Nga luôn sẵn sàng chia sẻ tiềm năng khoa học, nhân lực và công nghệ để cùng Việt Nam khởi động các dự án nghiên cứu mới về lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) và công nghệ hạt nhân neutron. Đại sứ quán Nga cam kết sẽ tiếp tục hỗ trợ tối đa để thúc đẩy hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực năng lượng và khoa học hạt nhân, góp phần vào sự phát triển bền vững và hiện đại hóa ngành năng lượng nguyên tử của Việt Nam trong thời gian tới.

Phó Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ishikawa Isamu phát biểu tại Hội nghị

Ông Ishikawa Isamu, Phó Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam phát biểu bày tỏ sự trân trọng đối với những thành quả to lớn mà Viện NLNTVN đã đạt được, đồng thời tái khẳng định mối quan hệ hợp tác bền chặt giữa Việt Nam-Nhật Bản trong 30 năm qua. Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng với việc điều chỉnh Quy hoạch điện VIII và mục tiêu đạt Net Zero vào năm 2050, phía Nhật Bản nhấn mạnh vai trò không thể thay thế của điện hạt nhân như một nguồn năng lượng nền sạch và ổn định. Đại diện Chính phủ Nhật Bản cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng Viện NLNTVN trong việc hoàn thiện hệ thống pháp quy, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy các nghiên cứu chung về công nghệ lò phản ứng thế hệ mới, cũng như các ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình trong y tế và nông nghiệp. Sự hợp tác chặt chẽ này không chỉ góp phần nâng cao năng lực kỹ thuật mà còn củng cố vai trò của Viện NLNTVN như một cầu nối quan trọng trong quan hệ đối tác chiến lược giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Tại Hội nghị, các nhà khoa học cũng đã đưa ra các ý kiến đóng góp cho rằng, với vai trò là tổ chức nghiên cứu nòng cốt của quốc gia, Viện NLNTVN cần được nâng cao vị thế tương xứng với những nhiệm vụ chiến lược mà đất nước đặt ra trong giai đoạn mới, trước hết là đầu tư bài bản cho nguồn nhân lực chất lượng cao.

GS. TSKH. Đặng Vũ Minh, nguyên Chủ tịch Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam phát biểu tại Hội nghị

TS. Võ Văn Thuận, nguyên Viện trưởng Viện KH&KTHN phát biểu tại Hội nghị

GS.TS Đào Tiến Khoa phát biểu tại Hội nghị

PGS.TS. Nguyễn Nhị Điền – nguyên Phó Viện trưởng Viện NLNTVN phát biểu tại Hội nghị

Theo các nhà khoa học, những chủ trương lớn như Nghị quyết số 57-NQ/TW đã mở ra thời cơ phát triển cho ngành năng lượng nguyên tử, nếu năm 2025 là giai đoạn khởi động thì từ năm 2026 bước vào tăng tốc, đòi hỏi Viện phải được định hướng phục vụ trực tiếp các công nghệ chiến lược và được đầu tư đồng bộ về trang thiết bị, cần có cơ chế đặc thù nhằm thu hút, giữ chân nhân tài và hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, tạo nền tảng đưa ngành năng lượng nguyên tử Việt Nam phát triển bền vững và lâu dài.

TS. Trần Chí Thành trao giải thưởng các công trình công bố quốc tế và giải pháp hữu ích cho các cá nhân và tập thể của Viện năm 2025

TS. Trần Chí Thành trao Bằng khen cho các đơn vị, cá nhân tiêu biểu đóng góp cho sự phát triển của Viện

GS. TSKH. Đặng Vũ Minh trao chứng nhận chức danh Phó Giáo sư cho Lê Ngọc Thiệm, Viện KH&KTHN

Năm 2026, Viện NLNTVN đưa ra chủ đề hoạt động là “Nghiên cứu và triển khai công nghệ chiến lược” (Research and development of strategic technologies). Chủ đề này thể hiện một định hướng quan trọng có tính chiến lược xác định mục tiêu là trở thành tổ chức khoa học và công nghệ quốc gia có vai trò dẫn dắt nghiên cứu, triển khai và hỗ trợ kỹ thuật trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, làm chủ các công nghệ hạt nhân chiến lược, phục vụ phát triển điện hạt nhân và mở rộng ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, lấy khoa học và công nghệ làm nền tảng cho phát triển bền vững, góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh.

Kết thúc Hội nghị, TS. Hoàng Sỹ Thân, Trưởng Ban Ban Kế hoạch và Quản lý khoa học đã công bố các quyết định khen thưởng của Viện NLNTVN, trao tặng 16 giải A, 27 giải B và 32 giải C cho các công trình công bố quốc tế và giải pháp hữu ích; khen thưởng cho 02 đơn vị,  02 cá nhân tiêu biểu đóng góp cho sự phát triển của Viện, trao chứng nhận chức danh Phó Giáo sư cho Lê Ngọc Thiệm, Viện KH&KTHN.

Nguồn: https://vinatom.gov.vn/vien-nang-luong-nguyen-tu-viet-nam-tiep-tuc-nang-cao-vi-the-va-thu-hut-nhan-tai/